BİLGİ YÜK DEĞİL GÜÇTÜR

Gelişmiş toplumlar ile gelişmekte olan ya da geri kalmış ülkeler arasındaki temel ayrım, yalnızca ekonomik göstergelerde ya da teknolojik araçlarda aranamaz. Asıl fark, bilginin nasıl üretildiği, nasıl paylaşıldığı ve en önemlisi nasıl değere dönüştürüldüğünde ortaya çıkar. Bu nedenle gelişmiş ülkeler “bilgi toplumu” olarak tanımlanır.
Bilgi toplumlarında eğitim, ezbere değil sorgulamaya; itaat etmeye değil düşünmeye dayanır. Bilgi, kutsal ya da dokunulmaz değildir; eleştirilir, test edilir ve geliştirilir. Bilimin rehberliği burada belirleyicidir. Kaynağı bilim olan bilgi, karar alma süreçlerinin merkezindedir ve bu nedenle ekonomiden sağlığa, hukuktan teknolojiye kadar her alanda sürdürülebilir bir ilerleme sağlar.
Bu toplumlarda nitelikli insan kaynağı en stratejik sermayedir. Eğitimli birey yalnızca meslek sahibi değil, aynı zamanda problem çözen, yenilik üreten ve toplumsal sorumluluk taşıyan bir aktördür. Ürettiği bilgi, ekonomik değere dönüşür; yük değil güç haline gelir. Ar-Ge yatırımları, üniversite-sanayi işbirlikleri ve liyakat temelli kurumlar bu dönüşümün doğal sonucudur.
Gelişmekte olan ülkelerde ise bilgi çoğu zaman araç değil süs olarak görülür. Bilimsel bilgi yerine dogmalar, kısa vadeli çıkarlar ve kişisel sadakatler belirleyici olur. Eğitim, nitelik üretmekten çok diploma dağıtan bir mekanizmaya dönüşür. Bu da bilginin değere değil, çoğu zaman israfa dönüşmesine yol açar.
Sonuç olarak, bir toplumun gelişmişliği sahip olduğu doğal kaynaklarla değil, bilgiyi üretebilen ve onu değere dönüştürebilen insanlarıyla ölçülür. Bilgiyi merkeze almayan hiçbir kalkınma modeli kalıcı değildir. Çünkü modern dünyada asıl rekabet, topraklar ya da silahlar arasında değil; zihinler ve fikirler arasındadır.